STOFFEN
Zie hieronder wat informatie over de stoffen waarvan onze kleding wordt gemaakt. Hier kun je lezen waar de stoffen uit bestaan en tips.Katoen
Katoen is een zachte, eencellige vezel, die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit. De vezels worden doorgaans tot draden gesponnen en als zodanig gebruikt om zacht, luchtdoorlatend textiel van te maken.
Katoen is een zeer waardevol gewas, omdat slechts ongeveer 10% van het ruwe gewicht bij de verwerking verloren gaat. Als sporen van was, eiwit, en dergelijke zijn verwijderd, blijft een natuurlijke polymeer van zuivere cellulose over. Deze cellulose is gerangschikt op een manier die katoen unieke eigenschappen geeft wat betreft sterkte, duurzaamheid, en absorptie. Elke vezel is samengesteld uit twintig tot dertig laagjes cellulose die keurig om elkaar heen gedraaid zijn. Wanneer de katoenbol (zaaddoos) wordt geopend, drogen de vezels tot gedraaide platte lintvormige draden, die met elkaar zijn verbonden. Deze vorm is ideaal voor het spinnen tot een fijn garen.
De kwaliteit hangt af van de fijnheid, de zuiverheid, de glans en vooral van de lengte van de vezel. Langere vezels kunnen tot een gelijkmatiger, fijner en steviger garen worden versponnen en zijn in kwaliteit en prijs niet te vergelijken met kortere katoenvezels die worden gebruikt voor grovere en goedkopere weefsels. Als katoen niet warmer wordt gewassen dan 30 graden, zal de oorspronkelijke vorm en kleur het langst behouden blijven.
Katoen kreukt gemakkelijk, krimpt aanzienlijk bij het wassen indien geen speciale veredelingsbehandeling heeft plaats gehad, is sterk, goed vocht absorberend en voelt koel aan. De kleurechtheid is beperkt. Bij wassen alle voorzorgsmaatregelen voor "afgeven" en kleurverlies in acht nemen.
Polyester
Een polyester is een polymeer dat bestaat uit een keten van esterverbindingen.Polyesters worden gevormd door een polycondensatiereactie van dicarbonzuur en een diol of door een polycondensatiereactie van een groot aantal moleculen met zowel een carbonzuur als een alcohol-groep.
Wanneer bijvoorbeeld een polyester wordt geproduceerd uit glycol en tereftaalzuur ontstaat de polyester polyethyleentereftalaat (PET). PET wordt gebruikt voor de productie van frisdrankflessen en voor kleding. Polyester kan zowel een thermoplastische (onder invloed van temperatuur smeltend) als thermohardende (onder invloed van een chemische reactie uithardende) kunststof zijn.De thermohardende polyester is een vloeibaar mengsel van onverzadigde polyester en styreen. Deze twee komponenten kunnen onder invloed van een verharder (een peroxide) met elkaar reageren tot een harde kunststof.Deze polyester wordt meestal verstevigd met behulp van glasvezel. Dit heet glasvezelversterkt polyester, maar wordt ook vaak simpelweg "polyester" genoemd. Bekende toepassingen zijn zeiljachten en roeiboten.
Het vocht absorberend vermogen van synthetische vezels, zoals polyester, is geringer dan van natuurlijke vezels. De moderne ontwikkelingen maken de vezels echter steeds beter voor hun doel geschikt en ook nieuwe weeftechnieken hebben dit euvel grotendeels opgelost. De nieuwe synthetische stoffen zijn luxueus en comfortabel.
Speciale polyester weefsels die lijken op, en aanvoelen als, wol hebben vaak, net als wol, de eigenschap dat uitstekende vezeldeeltjes zich tijdens het dragen kunnen verwarren tot onooglijke propjes: pillen. Omdat synthetische vezels zeer sterk zijn slijten deze pilbolletjes niet uit zichzelf af. Om ze te verwijderen zijn er speciaal daarvoor gemaakte apparaatjes in de handel.
Polyester heeft een zeer groot kreukherstellend vermogen. Kleding van polyester ziet er daardoor, in bijna alle omstandigheden verzorgd uit en is zeer gemakkelijk in het onderhoud.
Viscose
Viscose is een stroperige organische vloeistof die wordt gebruikt bij de productie van rayongarens en cellofaan. Ook wordt de naam viscose wel als synoniem gebruikt voor rayon.Het productieproces gaat als volgt: cellulose uit hout of katoen wordt behandeld met natriumhydroxide, en dan vermengd met koolstofdisulfide. Hierbij wordt cellulose xanthaat gevormd dat wordt opgelost in meer natriumhydroxide. Dit vormt de viscose-oplossing.
Deze oplossing kan heet door een smalle spleet worden geperst (met behulp van een extruder) om cellofaan te maken, of door een spinneret om rayongaren te spinnen. Hierbij wordt door middel van een zuur de cellulosestructuur weer hersteld.
Het productieproces voor het maken van viscose is al in 1891 ontdekt door drie Britse chemici: Charles Cross, Edward Bevan en Clayton Beadle. De octrooien op dit proces zijn gekocht door Courtaulds. Het proces wordt nu minder gebruikt dan in het verleden omdat koolstofdisulfide en bijproducten van het proces milieuvervuilend zijn.De draageigenschappen zijn net zo prettig als die van katoen, met het bijkomende voordeel dat de stof zachter en soepeler is en zijdeachtig aanvoelt. Vroeger werd het daarom ook wel "kunstzijde" genoemd. In natte toestand is de sterkte van viscose/rayon nog maar de helft van de droge sterkte (daarom natte viscose niet wrijven of wringen).
Het grootste nadeel van viscose/rayon is het weinig kreukherstellend vermogen.
Door veredeling en speciale weeftechnieken kan het kreukherstellend vermogen van viscose worden verbeterd.
Vooral ook door menging van viscose/rayon met andere vezels, zoals polyester, worden de voordelen van de verschillende vezels gecombineerd en de nadelen zoveel mogelijk vermeden. Geheel kreukvrij zijn stoffen waarin een belangrijk percentage viscose is verwerkt echter nooit.
Zijde
Zijde is een natuurlijke substantie die wordt afgescheiden door bepaalde insecten en stolt bij contact met de lucht. Het bekendst voor haar productie is de zijderups (Bombyx mori), ze behoort tot de orde van de Lepidoptera of schubvleugeligen. Er zijn ook bepaalde spinnen die geschikt zijn voor de zijdeteelt. Terwijl de rupsen er hun cocon mee maken, weven spinnen er hun web van.De term zijde wordt gebruikt voor de natuurlijke textielvezel die als grondstof dient voor het vervaardigen van zijden stoffen. Ook deze stoffen worden aangeduid met de term zijde.
Zijde absorbeert vocht goed, is veerkrachtig en heeft een redelijk warmte-isolerend vermogen. Zijde is een luxueus materiaal, het is soepel, licht en voelt prettig aan.
De vezel is teer, gevoelig voor transpiratie, hitte en licht en heeft een geringe slijtweerstand.
Zijde moet voorzichtig gewassen worden met een fijnwasmiddel, liefst vloeibaar en vooral niet teveel. Was zijde daarom altijd apart om te voorkomen dat de kleur "afgeeft" op andere kledingstukken.
Lycra
Lycra is een handelsnaam van Invista (voorheen DuPont) voor een elastomeer dat uit polyurethaan (PUR) bestaat en gebruikt wordt in de textielindustrie als een synthetisch rubber. De internationale gestandaardiseerde afkorting (ISO) voor elastomeren is EA. Andere merknamen zijn bijvoorbeeld Elastan, Dorlastan en Spandex. De rek van polyurethaan is het grootste van alle textiele materialen en is 500 a 600 %. Het wordt veel gebruikt in zwemkleding, overige sportkleding, sokken/kousen, elastische boorden algemeen, geweven stoffen die een (lichte mate van) rek hebben voor een beter draagcomfort (bijvoorbeeld pantalons) en daar waar ondersteuning van, of druk op het lichaam gewenst is. Bijvoorbeeld is druk gewenst in medische elastische kousen om de bloedomloop te helpen. Bij boorden, nauw sluitende zwemkleding en overige sportkleding is rek en (blijvende) aansluiting op het lichaam gewenst. Lycra is in verschillende diktes verkrijgbaar en verschillende structuren (variatie is voornamelijk: de hoeveelheid kleinere draden waaruit de uiteindelijke draad bestaat).
Lycra is doorgaans transparant van kleur, glanst en is stroef. Veel wordt de draad omsponnen (omwonden / 'kernomsponnen') met een andere draad, zoals polyester, om de draad andere eigenschappen te geven. Kleur geven kan hiervoor aanleiding zijn, maar ook het aanvoelen op de huid, aanpassing van de druk/rek verhouding, begrenzing van de rek en/of verwerkbaarheid tijdens breien of weven.
Lycra en andere polyurethaan draden hebben het gebruik van natuurrubber (Latex) in de textiel verdrongen tot een minimum. Natuurrubber heeft iets minder rek en is minder bestand tegen bepaalde chemicaliën, verouderings- en lichtinvloeden. Natuurrubber is ook een dikkere draad nodig om dezelfde strekte te realiseren. Rubber wordt nog wel gebruikt, bijv. om een product zo natuurlijk mogelijk te maken of wanneer een bepaalde rek/druk verhouding in het textiel van belang is.
Acryl
Acryl is een synthetische vezel die, vooral gebreid, met het blote oog moeilijk te onderscheiden kan zijn van wol.
De vezel is weinig elastisch en komt, eenmaal uitgerekt, slecht terug in zijn oorspronkelijke vorm.
Het nadeel van de lage elasticiteit kan worden ondervangen door een elastische brei-techniek van fijngesponnen garens of door een menging met wol en/of polyester. Het voordeel van gebreid acryl is het grote draagcomfort, (geen gekriebel van wol direct op de huid) en het bijzonder zacht aanvoelen, wat vergelijkbaar is met de zachtheid van kostbaar cashmere. Acryl moet voorzichtig op lage temperatuur gewassen worden en in vorm gedroogd.
Wol
Wol is het afgeschoren haar van schapen en is van nature een veerkrachtige vezel.
Het is warmte-isolerend, komt goed in zijn oorspronkelijke vorm terug en is redelijk kreuk herstellend.
Uitstekende vezeldeeltjes, vooral van gebreide wol, hebben tijdens het dragen de neiging te verwarren tot onooglijke propjes: pillen. Het wassen van wasbare wollen kleding moet zeer zorgvuldig gebeuren met een loog- en alkalivrij wasmiddel.
Een onjuiste wasbehandeling kan krimp en/of vervilting veroorzaken.
Over het algemeen wordt voor zuiver wol chemische reiniging geadviseerd.
Voor luxe kleding wordt wol onder meer gemengd met cashmere (haar van de kasjmier-geit), camel hair (haar van de kameel), angora (haar van het angora-konijn) of mohair (haar van de angora-geit).
Bronnen: wikipedia+edgarvos.nl
